እታ ሰማያዊት ባንዴራ ኤርትራ

flag.sea

ባንዴራ ኤርትራ፡ ኣብ ጨርሒ ተሰቂላ ሓዲራ“…ናይ ትሒም ትሒም ዕላል ኣዴታት ኣስመራ ነበረ። እታ ባንዴራ፡ ባንዴራ ኣውሊዕ (ሰማያዊት ባንዴራ) ነበረት።

ስርዓት ደርጊስ ወዲቁ፡ ..”ፎርቶ ባንዴራ ኤረይ ተሰቂላቶእንዳ ተባህለ ኸኣ ተደሪፉ። እታ ባንዴራ፡ ባንዴራ ኣውሊዕ ነበረት።

ሎሚ፡ ፍትሒ ዝደለየ፡ ስላምን ናህዋን ዝናፈቀ፡ ፈቆድኡ፡ ባንዴራ ኣውሊዕ ከምበልብል ይርአ። ሰማያዊተየ፡ ባንዴራ ኣቦታትይኢሎም ኣብ መድረኽ ወጺኦም ዝደርፉ ስነጥበባውያን፡ ከም በዓል ኪሮስ ኣስፍሃ እውን ደበኽ ኢሎምና።

እዛ ባንዴራ እዚኣ፡ ልዕሊ 60 ዓመት ጌራ ኣላ።

ትቅበር። ፊሒራ ድማ ትወጽእ። መሊሳ ትቅበር። ተመሊሳ ድማ ቦሎኽ ትብል። ግን እንታይ ኮይና ያ ፈጺማ ምሟት ኣብያ ዘላ?

ባንዴራስ ጨርቂ ጥራይ እዩ። ነገር ባንዴራ ኣውሊዕ ግን ዝገርም እዩ። ገለ ዘይበርሃልና ረዚን ታሪኽን ትርጉምንሲ፡ ዝሓቆፈት ክትከውን ኣለዋ።

ሓቅታት ብዛዕባ ባንዴራ ኣውሊዕ

እቲ ናይ 1950 ውሳኔ ፈደረሽን ሕቡራት ሃገራት (Resolution 390v)፡ ኤርትራ ባንዴራ ኣውሊዕ ክህልዋ ኣለዎ ዝብል ሓረግ ኣይነበሮን። ብቀንዱ ከማን፡ ኤርትራ ናይ ገዛእርእሳ ባንዴራ ይሃልዋ ዶ ኣይሃልዋ ዝብል ውሳኔ ኣይነበሮን።

እቲ ውሳኔ፡ ኤርትራውያን ወከልቶም ብዲሞክራስያዊ ምርጫ ከቑሙ፡ ወከልቶም ውን ንዝመጽእ ዝእንፍት ቅዋም መንግስቲ ክነድፉን ከጽድቁን ይምሕጸን። ኮሚሽነር ሕቡራት ሃገራት ድማ፡ ኣብ ምንዳፍ ቅዋም ክተሓጋገዝን ሓሳባት ክልግስን ይጠልብ (ዓንቀጽ 11 12 ናይቲ ውሳኔ ርአ)

እቲ ውሳኔ ሕቡራት ሃገራት፡ ብዛዕባ ባንዴራ ሓንቲ ቃል እኳ ኣይጠቅስን።

ጉዳይ ባንዴራ ኣብ መስርሕ ምንዳፍ ቅዋም ኤርትራ ዝተላዕለ ኣርእስቲ እዩ። ንቋንቋ ዓረብን ባንዴራን ዝምልከት ኣብ መንጎ ኣባላት ፓርላማ ሓያል ክትዕን ዋጢጥን ምስሕሓብን ከም ዝነበረ ይፍለጥ።

ንጉዳይ ባንዴራ ዝምልከት፡ ኣብቲ ፈለማ እቲ ክትዕ፡ ኤርትራ ባንዴር ኢትዮጵያ ትጠቀም ዝብል እቲ ሓደ ሸነኽ፡ እቲ ካልእ ወገን ድማ፡ ናይ ባዕላ ባ ይሃልዋ ዝብል ነበረ።

እቲ ምስሕሓብን ዋጢጥን፡ ብድምጺ ብልጫ ከማን ኣይተወሰነን። እንታይ ደኣ፡ ብናይ ሓባር ምርድዳእን ስምምዕን።

ኤርትራ ናይ ባዕላ ባንዴራ ክህልዋ፡ ቋንቋ ዓረብ ውን ወግዓዊ ቋንቋ መንግስቲ ኤርትራ ክኸውን፡ ከም መለሳ ድማ፡ መሪሕነት መንግስቲ ኤርትራ ካብ ኣባል ሕብረት ክኸውን ኣቦታት ፓርላማ ተሰማሚዖም።

ባንዴር ኣውሊዕ ድሕሪ እዚ መሰረታዊ ስምምዕ ኣቦታት እያ ትመጽእ። መን ዲዛይን ጌሩዋ ዛጊት ጭቡጥ መልሲ የብለይን። ዝተፈላለየ ዛንታ እዩ ዘሎ።

በየነ ዛህላይ ዲዛይን ከም ዝገበርዋ ብሰፊሑ ይንገር። ወኪል ሕቡራት ሃገራት (ማቴንዚ) እዩም ዝብል ዛንታ ውን ኣሎ። ካልእ ውን መሓመድ ሃኪቶ እዮም ዝብል እዩ።

ብቀንዱ መን ዲዛይን ጌሩዋ ብዙሕ ዘገድስ ኣይኮነን። እቲ ኣገዳሲ ኣቦታት ኤርትራ ተቀቢሎም ኣጽዲቆማ ዶ ኣየጽደቅዋን ዝብል ሕቶ እዩ።

ቢጫ ትኹን ቀያሕ፡ ባንዴራ ሕቡራት ሃገራት ትምሰል ዋላ ናይ ኢትዮጵያ፡ ማቴንዞ ዲዛይን ይግበራ ዋላ ሃኪቶ ብዘየገድስ፡ ኣቦታት ኤርትራ ተቀቢሎም ምስ ዘጽድቅዋ፡ ሕጋውነት ዝለበሰት (legitimate) ባንዴራ ኤርትራ ትኸውን።

ኣብዚ ክዝንጋዕ ዘይብሉ ሓቂ ኣሎ። ኣቦታት ፓርላማ ኤርትራ፡ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ፡ ብህዝቢ ዝተመርጹ ወከልቲ ህዝቢ ምንባሮ ምዝካር የድሊ። እምበርክስ፡ ንሶም ዘጽደቅዋ ባንዴራ፡ ንኹሉ ኤርትራዊ ትውክል፡ ሕጋውነት ዝለበሰት ባንዴራ ትኸውን።

ባንዴራ ኣውሊዕ ብባይቶ ኤርትራ ጸዲቃ። ሕጋዊት ባንዴራ ኤርትራ ውን ኮይና። መለይ ድዩስ ኣውሊዐየ ተባሂሉውን ኣብ ዝተፈላለየ መድረኽ ናይ ታሪኽ ተደሪፉላ።

ንባንዴራ ዝምልከት፡ ኣቦታት ኤርትራ ክልተ ነገር ዮም ኣጽዲቆም።

1) ኤርትራ ናይ ባዕላ ባንዴራ ክህልዋ

2) ባንዴራ ኤርትራ፡ ባንዴራ ኣውሊዕ ክትከውን።

ስለዚ፡ ባንዴራ ኣውሊዕ ናይ ዩኤን እያ ዝበሃል ዘረባ ውጹእ ሓሶት እዩ። ብቀንዱ ናይ ዩኤን እያ ኢልካ ምዝራብ ውን፡ኣብ ልዕሊ ኣቦታት ኤርትራን፡ ንሶም ዘካየድዎ ቃልስን፡ ዘንጸባረቅዎ ባህሊ ምርድዳእን፡ ማዕረ ኽንደይ ንዕቀት ከም ዘለካ እዩ ዘነጽር።

ባንዴራ ኣውሊዕ፡ ብፉሉይ ናይ ጀብሃ ወይ ናይ ሻዕብያ ክትከውን ኣይትኽእልን። ንኹሉ ኤርትራዊ ብማዕረ ትብጽሖ። ንራቢጣ ይኹን ንሕብረት፡ ንዓብደላ እድሪስ ይኹን ንጀብሃ፡ ንሻዕብያ ይኹን ንሓራካ ባንዴራ ኣውሊዕ ብማዕረ ትብጽሖም። ምኽንያቱ፡ ሕጋውነት ዝለበሰት ባንዴራ ኤርትራ ስለ ዝኾነት።

ባንዴራ ኣውሊዕ ኣብ እዋን ፈደረሽን ደኣ ትጽደቅ እምበር፡ ናይ ፈደረሽን ባንዴራ ተባሂላ ክትጥቀስ ኣይግባእን። ናይ ፈደረሽን እንተ ትኸውን፡ ፈደረሽን ምስ ፈረሰ፡ ንሳ ውን ሹዑ ተቀቢራ ክትተርፍ ኔርዋ። ግን ተቀቢራ ተሪፋ ድያ?

ካብ ሓራካ ጀሚርካ፡ ጀብሃ ዋላ ክሳብ ሻዕብያ፡ ንባንዴራ ኣውሊዕ ከም ሕጋዊት ባንዴራ ኤርትራ ፈሊጦማን ኣንበልቢሎምዋን። ናይ ፈደረሽን እንተ ትኸውን፡ እንታይ ክገብሩ ሻዕብያ ኣብ 1991 ንኣስመራ ተጎልቢቦማ ኣትዮም? ናይ ፈደረሽን ደኣ፡ ምስ ምፍራስ ፈደረሽን ዶ ተደርብያ ክትተርፍ ኣይነበራን?

ሪፈረንደምን ዳግማይ ምውራድ ባንዴራ ኣውሊዕን

ቅድሚ 23 ዓመት ኣብ እዋን ሪፈረንደም እዩ። ሽዑ እንዳ ሻዕብያ ዝገበርዎ ድራማ መቸም፡ ንቖልዓ ኸማን ክምኡ ጌርካ ኣይተሽክዖን።

ሪፈረንደም ክካየድ እዩ ተባሂሉ። ዝነበረ ፈንጠዝያ ማእለያ የብሉን። ስማያዊት ዶ ኣውሊዐየ ባንዴራና ክንደይ ዘይተባህለን ዘይተደርፈን። ባንዴራ ኣውሊዕ፡ መግለጺ ናጽነት ኮይና ንኽትቀርብ ተገብረ።

እታ ሰማያዊት ኣብ ሳንዱቅ፡ እታ ቀያሕ ኣብ እንዳ ጓሓፍእንዳ ተባህለ ኣብ ተሌቪዥን ብተደጋጋሚ ክቀርብ ይዝከረኒ።

መቸም ሪፈረንደም ቴጌሩ። ህዝቢ ናብ መመደቀሲኡ ኼይዱ። ንጽባሒቱ ብር እንተ በለስ፡ ሓዳሽ ባንዴራ ኮፍ ኢላ ጸኒሓቶ። እታ ሰማያዊት ዘይኮነት ሲ፡ እዚኣ እያ ባንዴራኻተባሂሉ።

እታ ሓዳሽ ዝቀረበት ባንዴራ፡ ኣብ ማእከላ ብጫ ሕብሪ ምልክት ዝሓረረ ቖጽሊ ዘለዋ፡ ባንዴራ ኢሰያስ ምኳና እያ።

ዓውሊዐየ ዶ ሰማያዊት ባንዴራ፡ ባንዴራ ኣቦታትና እንዳ በሉ፡ መዋእሎም ኣብ በረኻታት ኤርትራ ዝተጋደሉ፡ ኣብ ዩኤን ባንዴራ ኢሰያስ ክትስቀል ምስ ረኣዩ፡ ደሞም ደው ኢሉ፡ ሃለዋቶም ኣጥፊኦም ዝወደቁ ኣለው ይበሃል። መቸም ካብዚ ዝዓቢ ክፋእን ምትላልን ሲ ይህሉ ዶ ይኸውን?

ኢሰያስ ይኹን ሻዕብያ ውድቡ፡ መን ባይቶ ህዝቢ ኢኻ ኢሉ ቖጽሊ ስለ ዘውደቀሉ እዩ፡ ብገዛእ ውንታኡ፡ ባንዴራ ኣውሊዕ ካብ ፎርቶ ኣውሪዱ፡ ናይ ባዕሉ ባንዴራ ክሰቅል ዝመረጸ?

ኣነ እየ ናጽነት ኣምጼልኩም እሞ፡ ኣነ ድማ ድላየ ባንዴራ ይሰቅልዝብል ንጹር መልእኽቲ፡ ኢሰያስ ንህዝቢ ብመገዲ ሓዳሽ ባንዴራኡ ጌሩ ኣብጺሕሉ። ባንዴራ ኢሰያስ ሕጋውነት ዝለበሰት ኣይኮነትን ክበሃል ከሎ እምበኣር፡ ኣብዚ ጭቡጥ ታሪኻውን ሕጋውን ሓቂ ምርኩስ ብምግባር እዩ።

ትርጉም ባንዴራ

ባንዴራ ጨርቂ እዩ። ግና ኸ ንሱ ዝሓቁፎ ትርጉምን ታሪኽን ኣሎ። ኾይኑ ድማ፡ እዚ ዘይብሃል ስሚዒታት ከላዕል ንዕዘብ።

ባንዴራ ኣውሊዕን ባንዴራ ኢሰያስን ሓቁፈናኦ ዘለዋ ትርጉም፡ ክተዓረቅ ዘይክእል ንሓድ ሕዱ ዝጋጮ እዩ። ባንዴራ ኣውሊዕ ብዙሕነት ኤርትራዊ ሕብረተሰብ፡ ዲሞክራስያዊ ምርጫን ባይቶን ዝኣመሰሉ ሰናይ ሓሳባት ክትውክል ከላ፡ በንጻሩ ባንዴራ ኢሰያስ ግን፡ መግለጺ ዲክታቶርነት፡ ትምክሕትን ባርነትን እያ።

ፈደረሽን ክፈርስ ከሎ፡ ባንዴራ ኣውሊዕ ብዓመጽ ወሪዳ። ኣብ ክንዳኣ ባንዴራ ኢትዮጵያ ተሰቂላ። ኣብ ሪፈረንደም ውን፡ ንኻልኣይ ግዜ ካብ ፎርቶ ብዓመጽ ወሪዳ። ብባንዴራ ኢሰያስ ኸኣ ተተኪኣ። ባንዴራ ኢሰያስ እምበኣር ካብ ባንዴራ ኢትዮጵያ ዝፈላሊ ዋላ ሓንቲ የብላን። ክልቲኤን ውጽኢት ዓመጽ እየን።

ባንዴራ ኣውሊዕ ግን፡ ውጽኢት ዲሞክራስያዊ መስርሕ እያ። ህላውነታ ከብቕዕ እንተ ኾይኑ ድማ፡ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ጥራይ እዩ።

ክሳብ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ፡ ብህዝቢ ዝተመርጸ ባይቶ፡ ካልእ ዝተፈልየ ባንዴራ ዘይቀየረ፡ ባንዴራ ኣውሊዕ እታ እንኮ ሕጋውነት ዝለበሰት ባንዴራ ኤርትራ ኮይና ትቅጽል። ብቀጻሊ እንዳ ተጨፍለቀት፡ ግን ኸኣ ምሟት ኣብያ ዘላ እምበር፡ ነዚ ረዚን ሓቂ ዚ ሓቁፋ ስለ ዘላ እዩ።

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s